Door Carel Brendel

Oxfam Novib heeft in het recente verleden subsidie verleend aan Milli Görüs. De Turkse moskeevereniging nam in 2006 en 2007 samen met de Unie van Marokkaanse Moskeeën Amsterdam en Omstreken (UMMAO) deel aan een project, waarvoor Oxfam 36.000 euro neertelde. Samen met Mex-it (de bedenker van het Ramadan Festival), werd een film gemaakt, die bedoeld was om de passieve rol van Turkse en Marokkaanse moslima’s te doorbreken en hen deel te laten nemen aan de Nederlandse politiek.

Het project kreeg de treffende naam ‘Bestuurd door islamitische vrouwen’. Het werd aangeprezen als een vorm van omgekeerde ontwikkelingshulp. Allochtone vrouwen in Nederland zouden namelijk zijn achtergebleven bij de voortgaande emancipatie en participatie van vrouwen in Marokko en Turkije.

In de formulering van Oxfam Novib heet het aldus: “Vrouwen uit landen van herkomst kunnen ondersteuning bieden bij de ontwikkeling van vrouwen in Nederland. In het kader van omgekeerde ontwikkelingssamenwerking willen de Unie van Marokkaanse Moskeeën Amsterdam en Omstreken (Ummao) en Milli Görüs Vrouwen Federatie (met ondersteuning van Mex-it, adviseurs voor intercultureel management) een film neerzetten waarin vrouwen uit Turkije en Marokko als voorbeeld en inspiratie dienen voor vrouwen in Nederland. Deze film moet ervoor zorgen dat vrouwen zich meer verantwoordelijk gaan voelen voor hun sociale omgeving en gaan participeren als actief burger.”

De film maakte deel uit van een groter project, waarvoor de ministeries van Justitie en Sociale Zaken in 2006 ongeveer twee ton aan subsidie verstrekten. Met dit geld kregen vrouwen uit de achterban van de Ummao en Milli Görüs stageplaatsen bij politieke partijen, bijvoorbeeld als fractiemedewerker, en bij maatschappelijke organisaties, zoals Het Rode Kruis. De vrouwen kregen training over de werking van de politiek, over spreken in het openbaar en over het fenomeen lobbyen.

Milli Görüs is een fundamentalistische moskeevereniging, die aan de basis heeft gestaan van de regeringspartij AKP in Turkije. De organisatie zou ook nauwe banden hebben met de fundamentalistische Moslimbroederschap.

De Nederlandse tak had vele jaren een liberaal karakter. Om die reden werd Milli Görüs door de Amsterdamse overheid financieel tegemoet gekomen bij de plannen voor de Westermoskee in stadsdeel De Baarsjes. In 2007 bleek dat de zeer conservatieve Duitse tak van Milli Görüs de touwtjes in handen had. Sindsdien ligt het moskeeproject vrijwel stil als gevolg van conflicten.

Volgens Frederique Gustings van Mex-it, projectpartner van Ummao en Milli Görus, kwam het initiatief voor het stageproject van de twee moskeekoepels. Onder hun vrouwelijke achterban was enerzijds een achterstand, maar anderzijds veel potentieel. Gustings: “Het liefst leiden we ze naar de politiek, want via die weg kan je veel invloed uitoefenen.”

Onduidelijk is nog waarom twee ministeries en Oxfam Novib het vergroten van de politieke invloed van twee moskeekoepels hebben gefinancierd.